Jakie zmiany w prawie budowlanym w związku z przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 oraz jakie zmiany znajdziemy w znowelizowanej Ustawie o Prawie Budowlanym?

W dniu 31 marca 2020 r. weszło w życie większość przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 oraz wywołanych nimi sytuacjach kryzysowych. Jakie zmiany zawiera nowelizacja specustawy w zakresie stosowania przepisów Prawa budowlanego, które przypomnijmy zostały przyjęte 13 lutego br., a podpisane 3 marca br. przez Prezydenta RP?

Continue reading

Co dalej z nieruchomościami w kryzysie pandemii?

2019 okazał się dla rynku mieszkaniowego najlepszym w historii pod względem wartości obrotu. Mieszkania sprzedawały się, jak świeże bułeczki, a ceny szybowały co kwartał o kilka procent. I pewnie 2020 r. dalej odnotowywałby wzrosty w wolumenie sprzedaży. Ale w 2020 roku na rynku mieszkaniowym namieszał jednak koronawirus.

Czego teraz oczekują klienci detaliczni oraz inwestorzy?

Wg portalu Morizon.pl i eksperta Marcina Drogomireckiego: Niektórzy klienci czasowo zaniechali przygotowań do transakcji z obawy o swoje zdrowie. Innych zmusiły do tego nieoczekiwane przeszkody, jak np. ograniczenie pracy urzędów, sądów, banków czy spółdzielni mieszkaniowych, których decyzje lub wydawane dokumenty są niezbędne do sfinalizowania umowy.

Wg badania portalu GetHome.pl:przeprowadzonego wśród przedstawicieli 72 biur nieruchomości ponad 70 proc. przepytanych pośredników zauważyło wyraźny spadek zainteresowania tematem zakupu mieszkania czy domu.

Wg portalu Businessinsider: z rynku mieszkaniowego wycofują się w pierwszej kolejności nabywcy spekulacyjni, liczący na szybki wzrost cen w okresie realizacji inwestycji oraz nabywcy lokali z myślą o wynajmie krótko- i długoterminowym.

Wg ekspertów Metrohouse: na obecnej sytuacji mogą skorzystać np. flipperzy oraz nabywcy gotówkowi, których kartą przetargową jest szybka realizacja transakcji. Po wyjątkowo burzliwym okresie na giełdzie wzrośnie liczba osób zainteresowanych rynkiem nieruchomości, który w dalszym ciągu może być postrzegany jako bezpieczna przystań dla oszczędności.

 Z badań Instytutu Analiz Monitor Rynku Nieruchomości: portale zajmujące się pośrednictwem sprzedaży mieszkań zanotowały o blisko 20 proc. mniej odsłon i wejść na strony prezentujące oferty mieszkań i domów.

A co na to klienci indywidulani?

Portal Otodom przeprowadził ankietę dotyczącą sprzedaży, kupna bądź wynajmu nieruchomości. Przepytano 2402 osób zainteresowanych i o dziwo, większość stwierdziła, że pandemia koronawirusa lekko namieszała w ich planach, ale nie zrezygnują w obliczu narastającej recesji i wzrastającej inflacji.

Anulowanie transakcji rozważa 21 proc. ankietowanych, 79 proc. z nich wciąż zamierza ją przeprowadzić. Większość z nich liczy się jednak z tym, że transakcja może się opóźnić. 35 proc. spośród planujących zakup nieruchomości uważa, że koronawirus w ogóle nie zmieni ich planów, 26 proc. rozważa zakup tańszej nieruchomości, 12 proc. dopuszcza zmianę wymagań dotyczących standardu, metrażu lub liczby pokoi, a 10 proc. bierze pod uwagę wynajem zamiast zakupu. Aż 60 proc. badanych liczy na to, że obecna sytuacja na rynku wpłynie na obniżenie cen nieruchomości. Wśród osób, które planowały zakup mieszkania lub domu prawie 70 proc. wciąż aktywnie przegląda ogłoszenia – twierdzą eksperci Otodomu.

Obserwując aktualne oprocentowanie nowo zakładanych lokat, które już spadły poniżej 1 proc. powoli zaczyna się robić ruch na rynku mieszkaniowym. Dalszy spadek lokat poniżej 0,5 proc. wejdzie w niebezpieczne rejony, w których klienci zaczną mieć realny problem, gdyż za trzymanie pieniędzy w banku będą musieli płacić. To w oczywisty sposób przekładać się będzie na wzrost popytu na aktywa uznawane za bezpieczne przystanie jak np. nieruchomości.

Ceny nie powinny wyraźnie spadać

Niezależnie od tego jak długo trwać będą zawirowania wywołane koronawirusem, to rynek mieszkaniowy powinien przez te rafy przejść relatywnie dobrze. Jeśli problemy będą nas dotyczyły relatywnie krótko, to w mieszkaniówce będziemy mogli mówić jedynie o chwilowym zahamowaniu, który rynek odbije sobie z nawiązką.

Jak wielki wpływ na rynek nieruchomości będą mieć skutki pandemii i zamrożenia gospodarki?

Rynek nieruchomości reaguje z opóźnieniem na wstrząsy gospodarcze o co najmniej kwartał. Czy spowolnienie gospodarcze odbije się także na rynku nieruchomości? Pierwsze analizy banków pokazują, że skutki pandemii mogą nieznacznie zachwiać sektorem. Należy jednak podkreślić, że ewentualna korekta nie powinna być głęboka, natomiast należy spodziewać się umiarkowanego spadku wolumenu sprzedaży. To co ważne, rynek nieruchomości od dawna cechuje przewaga popytu nad podażą, co powinno zapewnić mu stabilizację także w czasie kryzysu. 

 

Można spodziewać się czasowego spadku płynności na rynku inwestycyjnym w Polsce. Najbardziej realnym scenariuszem wydaje się wolny powrót gospodarek na ścieżkę wzrostu w IV kwartale br., o ile zgodnie z zapowiedziami rządu z 15 kwietnia br., rząd odmrozi zablokowaną gospodarką 20 kwietnia.

Jakie sektory planuje odblokować rząd?

Od poniedziałku 20 kwietnia ma zostać zwiększony dostęp do sklepów spożywczych, drogerii czy aptek w galeriach handlowych oraz w sklepach poza galeriami. Liczba klientów mogących przebywać w sklepie będzie zależna od metrażu lokalu. Dziś ograniczenie to powiązane jest z liczbą kas. Może wejść trzy razy więcej klientów niż jest kas, co skutkuje kolejkami jak w PRL przed wieloma popularnymi dyskontami czy hipermarketami. Warunkiem wejścia do sklepów, aptek, parków będzie posiadanie maseczki oraz zachowanie dwumetrowego odstępu.

Na otwarcie sklepów odzieżowych czy salonów fryzjerskich musimy jeszcze poczekać.

Szczegóły dotyczące odblokowywania kolejnych sektorów gospodarki ma zostać oficjalnie podane w czwartek – 16 kwietnia podczas konferencji prasowej rządu.

Co daje kolejne obniżenie stóp procentowych?

Kolejne obniżenie stóp procentowych przez Radę Polityki Pieniężnej może wesprzeć rynek nieruchomości pod względem kosztów długu. Prawdopodobne jest również lekkie łagodzenie spadku wartości nieruchomości, lekko wyśrubowanych pod koniec 2019 r.

Niewykluczone, że firmy zrewidują swoje plany zatrudnienia. Jeśli dodamy do tego zmniejszenie popytu konsumpcyjnego, wyeliminowanie możliwości zarobkowania przez wiele osób na umowach „śmieciowych” i olbrzymi spadek obrotów w branży turystycznej, transportowej i hotelowej, możemy się spodziewać wzrostu poziomu bezrobocia w drugiej połowie roku, a to już tylko równia pochyła do bardzo wysokiej inflacji.

Recesja i bezrobocie

Technicznie z recesją mamy wtedy do czynienia, gdy PKB spada przez kolejne dwa – trzy miesiące. Ale drugi równoważnik recesji to wysokie bezrobocie, a tego w zaistniałej sytuacji w Polsce nie da się uniknąć.

Już widać, że sektor handlowy, hotelowy i rozrywkowy najboleśniej odczuwają skutki pandemii. Wyniki centrów handlowych spadają w krótkim okresie z powodu rozporządzenia nakazującego zamknięcie większości sklepów. Najemcy handlowi wnoszą o redukcję lub zawieszenie płatności czynszu. Niektórzy mniejsi z ograniczoną płynnością mogą nie przetrwać kryzysu, a jeśli skala wstrzymanych płatności się zwiększy, naruszone zostaną wskaźniki obsługi długu przez wynajmujących.

A jak w sektorze biurowym?

Można się spodziewać czasowego wyhamowania ekspansji najemców. Część najemców z branż najbardziej poszkodowanych będzie zmieniać i renegocjować warunki umowy najmu. Od strony podażowej, opóźnienia w dostawie materiałów budowlanych zwłaszcza wytwarzanych w Azji mogą spowodować przesunięcie dat oddania niektórych projektów lub wzrost kosztów budowy szczególnie w projektach deweloperskich.

Nie obejdzie się również bez zmian na rynku magazynowym. Najemcy logistyczni mogą wycofywać się z planów ekspansji w parkach. Decyzje te wynikają z czasowych problemów, jakie tworzą się wskutek opóźnionego łańcucha dostaw i realizacji zamówień.

Home office

Pandemia może też przynieść inne zmiany dla rynku nieruchomości. Firmy pracują z domu w niespotykanej dotąd skali. Może to przyspieszyć rozwój i upowszechnienie się technologii wspierającej taki model pracy, eliminując tradycyjne lokale. Dla sektora powierzchni biurowych może to oznaczać spadek zapotrzebowania na powierzchnię biurową i lepsze wykorzystanie istniejącej powierzchni przez najemców.

Usługi w sieci – rozwój szkoleń online

Jeśli rozwój platform e-learningowych jeszcze bardziej przyspieszy, to może się to przełożyć na spadek zapotrzebowania na powierzchnie eventowe i szkoleniowe. Przestawienie się świata na handel online spowoduje dalszy dynamiczny rozwój tego kanału sprzedaży i rozwój stojącej za nim infrastruktury IT i logistycznej. Zdolność do szybkiego przejścia na sprzedaż online może być jednym z czynników łagodzących szok popytowy w branży handlowej.

Codzienny przegląd informacji możecie przeczytać na naszym FB:

 https://www.facebook.com/sn.magazyninwestora/

Co możemy zrobić, żeby intensywnie działać W OBLICZU KRYZYSU

W czasach pandemii i totalnego wstrzymania aktywności gospodarczej wszystkie ekonomiczne prognozy tracą na aktualności szybciej niż kiedykolwiek. Rząd twierdzi, że czeka nas głęboka recesja, analitycy bankowi prześcigają się w prognozach spadku PKB.

Wiemy już, że czeka nas kryzys, ale to będzie inny kryzys niż te wszystkie, które znamy. Były już kryzysy wywołane epidemiami. Doświadczyliśmy w ostatnich 10 latach takich plag jak: SARS, ptasia czy świńska grupa. Obserwowaliśmy upadki i bankructwa państw. Mieliśmy okazję również uczestniczyć w kryzysie w 2008 r., którego źródłem był system bankowy i rynki finansowe.

Jaki czeka nas teraz kryzys ??
Wszystko zależy od wielu czynników.

Wojciech Orzechowski w najnowszym 8. numerze Strefy Nieruchomości przewiduje trzy scenariusze.:

  • Optymistyczny, zgodnie z którym polskiej gospodarce uda się wrócić na właściwe tory.
  • Zły scenariusz, czyli możliwość powtórzenia kryzysu sprzed 11 lat
  • oraz trzeci – czarny scenariusz, który pogrąży nas w głębokiej, wieloletniej recesji, a nawet de- presji.

Każdy z nich jest uzależniony od tego, jak szybko opanujemy epidemię. Jeszcze na dzień pisania artykułu nie widać spadku liczby zachorowań na krzywej wykładniczej.

Cały felieton przeczytasz w najnowszej 8. Strefie Nieruchomości już do kupienia w wersji pdf na stronie:
https://skleprentiera.pl/…/e-wydanie-PDF-STREFA-NIERUCH…/783

A od 18 kwietnia w sieci EMPIK, INMEDIO, RUCH S.A.