Większość uczestników rynku z niecierpliwością czekała na statystyki dotyczące sprzedaży w II kwartale. Pomimo tego, że efektywnie program „bezpiecznego kredytu 2%” działa dopiero od 3 lipca to jego wpływ na kwartalny wynik sprzedaży był znaczący. Kolejny kwartał z rzędu liczba lokali sprzedanych przez deweloperów na sześciu największych rynkach była o około jedną trzecią wyższa w porównaniu do poprzednich trzech miesięcy. Eksperci JLL, lidera doradztwa branży nieruchomości w Polsce, podsumowują drugi kwartał 2023 roku na rynku mieszkaniowym.

Sprzedażowa gorączka – czas start

Na sześciu największych rynkach w kraju łącznie znalazło swoich nabywców ponad 15,4 tys. nowych mieszkań. Niestety, na dziś nie wiemy dokładnie ile z tych mieszkań zostało zarezerwowanych lub kupionych z zamiarem wzięcia kredytu z rządową dopłatą. Wiemy jednak, że sam fakt wejścia programu w życie spowodował, że na rynek mieszkaniowy wrócili pozostali nabywcy, zmobilizowani rosnącymi cenami i kurczącą się ofertą.

„Największy kwartalny wzrost sprzedaży nastąpił w Trójmieście, gdzie sprzedano prawie 2,5 tys. mieszkań (+67% kdk). Na uwagę zasługuje także Poznań z prawie 50% kwartalnym wzrostem (1,5 tys. sprzedanych mieszkań). Podobny wynik sprzedaży jak w Poznaniu deweloperzy osiągnęli również w Łodzi. Na pozostałych rynkach kwartalny wzrost sprzedaży wyniósł od 25% w Krakowie do 33% we Wrocławiu. W Krakowie wolumen sprzedaży był na tyle wysoki (3 tys. jednostek), że można go porównać z wysoką średnią sprzedażą z lat 2016-2019. Łącznie ponad 15 tys. sprzedanych mieszkań oznacza taki sam wolumen jak w III i IV kwartale 2021 r., kiedy sprzedaż była wysoka, ale nastroje nabywców zaczynały się już pogarszać wraz z rosnącymi stopami procentowymi. Jest wysoce prawdopodobne, że szczyt sprzedażowy jest dopiero przed nami a wynik kolejnego kwartału może być jeszcze lepszy, przy założeniu, że zainteresowanie rządowym programem będzie nadal wysokie, a przede wszystkim – wystarczy mieszkań w ofercie.” – mówi Aleksandra Gawrońska, Head of Residential Research, JLL

Coraz mocniej kurczy się oferta

W I kwartale deweloperzy bardzo ostrożnie i raczej w oczekiwaniu na nową ustawę badali możliwość podpisywania umów z wydłużonym terminem płatności. To co odróżnia II kwartał to przede wszystkim coraz więcej reklam deweloperów, którzy chcą przyciągnąć do siebie nabywców chcących skorzystać z programu „bezpiecznego kredytu”. W odróżnieniu od poprzednich programów mieszkaniowych tym razem nie mamy limitu ceny metra kwadratowego, ale limit wkładu własnego i kwoty kredytu, co w sumie określa maksymalną cenę mieszkania. Tak skonstruowany program daje nabywcom dużo większy wybór w porównaniu z RnS i MdM. Na koniec czerwca na sześciu największych rynkach udział lokali spełniających kryterium ceny (przy kredycie dla dwojga) wynosił od 59% w Warszawie do aż 93% w Łodzi. Mimo dobrej sprzedaży i wzrostu cen na przestrzeni trzech miesięcy udział procentowy jednostek mieszkalnych dostępnych w ofercie w ramach limitu zmniejszył się nieznacznie – od 2 do 6 p.p.

Oferta: mieszkania w limicie cen z programu „Kredyty za 2%”, 06/2023

Problemem na największych rynkach nie jest jednak udział jednostek w ramach limitu cenowego ale malejąca całkowita liczba dostępnych mieszkań. Łącznie w sześciu największych miastach na koniec czerwca w ofercie było nieco ponad 40 tys. jednostek, co oznacza kolejny kwartalny spadek (7% w porównaniu kdk). Nadal jednak oferta jest większa niż w 2021 r. czyli w momencie wyjątkowo wysokiego popytu. Należy jednak podkreślić, że w tamtym okresie nie było niepokojących sygnałów po stronie podaży. W kolejnych miesiącach 2022 r. rosnące stopy procentowe, coraz wyższy koszt finansowania inwestycji oraz niestabilne koszty materiałów budowlanych spowodowały duże problemy po stronie nowowprowadzanych projektów. Dodatkowo niepokój związany z wojną i niepewność otoczenia rynkowego sprawiły, że deweloperzy mocno wyhamowali rozpoczynanie nowych budów. Począwszy od III kwartału 2022 r. liczba nowych mieszkań wprowadzanych kwartalnie na rynek największych miast utrzymywała się poniżej 7 tys. jednostek. Minione trzy miesiące przyniosły pewne ożywienie: deweloperzy wprowadzili do sprzedaży ponad 10 tys. mieszkań, co jest wynikiem lepszym aż o 46% w porównaniu do I kwartału 2023 r. Lepszy wynik nie oznacza jednak, że nowych mieszkań jest wystarczająco dużo aby zrównoważyć ofertę z popytem. Na części rynków obserwujemy coraz większą lukę podażową a przewaga liczby sprzedanych mieszkań nad nowowprowadzonymi utrzymuje się od kilku kwartałów.

„Patrząc na wskaźnik relacji popytu i podaży uwzględniający ostatnie cztery kwartały sprzedaży możemy zaobserwować, że stan bliski równowagi mamy jeszcze w Trójmieście, Poznaniu oraz Łodzi, ale pozostałe trzy rynki weszły w stan przewagi popytu nad podażą. Jeśli jednak weźmiemy pod uwagę tempo sprzedaży tylko z tego kwartału i porównamy je z ofertą okaże się, że na wszystkich dużych rynkach jesteśmy poniżej granicy równowagi popytowo podażowej (określanej jako 4-5 kwartałów wyprzedaży). W Krakowie czy Warszawie oznacza to, że wskaźnik wyprzedaży oferty jest nawet na poziomie 2 kwartałów czyli nastąpił dynamiczny powrót do sytuacji z 2021 r., kiedy popyt był dużo wyższy niż podaż.” – dodaje Aleksandra Gawrońska, Head of Residential Research, JLL

Tempo wzrostu cen

Wraz ze spodziewanym większym popytem i wzrostem sprzedaży nastąpił wzrost średnich cen mieszkań. Na wszystkich dużych rynkach średnie ceny mieszkań w ofercie osiągnęły rekordowe poziomy. Trójmiasto i Wrocław przekroczyły granicę 13 tys. zł/mkw a Kraków zbliżył się cenowo do Warszawy ze średnią ceną na koniec czerwca na poziomie aż 14,7 tys. zł/mkw wobec 15,2 tys. zł/mkw w stolicy. Ceny w Poznaniu i Łodzi także poszybowały w górę do poziomu odpowiednio 11,5 tys. zł/mkw i 9,6 tys. zł/mkw.

Zeszłoroczne nadzieje na stabilizację cen wskutek słabszej sprzedaży zmienił diametralnie nowy program rządowy. Dziś klienci nie mogą już liczyć na promocje i upusty, które jeszcze pół roku temu zachęcały do przyjścia do biura sprzedaży. Dziś zachętą jest obawa, że w następnym kwartale może być jeszcze drożej. A na horyzoncie widać kolejne zmiany w zakresie warunków technicznych, budowanie z zastosowaniem rozwiązań dotyczących niskiej energochłonności i inne efekty dyrektyw unijnych w zakresie ESG.

Blisko 4,4 tys. klientów firm deweloperskich korzysta z ochrony Deweloperskiego Funduszu Gwarancyjnego – ustalił portal GetHome.pl. To wciąż niewielki odsetek kupujących mieszkania na etapie budowy. Dlaczego?

– 1 lipca minie rok od wejścia w życie nowej ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, zwanej ustawą deweloperską. Powołała ona m.in. Deweloperski Fundusz Gwarancyjny (DFG). Dzięki niemu w pełni bezpieczny jest nawet zakup przysłowiowej dziury w ziemi – mówi ekspert portalu GetHome.pl Marek Wielgo.

I wyjaśnia, że jeśli deweloper zbankrutuje jego klienci odzyskają wszystkie pieniądze wpłacane na poczet kosztów budowy mieszkań. Ponadto DFG wypłaci je temu, kto skorzysta z ustawowej możliwości odstąpienia od umowy z deweloperem, np. jeśli zaprzestanie on budowy lub nie usunie istotnej wady mieszkania lub domu.

Problem w tym, że wciąż stosunkowo niewiele jest inwestycji deweloperskich, w których wpłaty klientów chronione są w taki sposób. Ubezpieczenie działa bowiem tylko w tych inwestycjach, w których sprzedaż mieszkań rozpoczęła się po 30 czerwca 2022 r.

Portal ustalił, że w całym kraju pod ochroną DFG są 4363 umowy deweloperskie, najwięcej w Warszawie (431), Krakowie (222) i Łodzi (214 umów deweloperskich). Dla porównania, jak wynika z danych BIG DATA RynekPierwotny.pl, w okresie od lipca 2022 r. do końca maja 2023 r.  warszawscy deweloperzy zawarli przeszło 15 tys. umów deweloperskich.

Marek Wielgo zwraca uwagę, że objęcie umowy deweloperskiej ochroną DFG oznacza dla firmy deweloperskiej konieczność odprowadzania składek, których wysokość stanowi określony procent każdej wpłaty klientów. Jeśli te wpłaty trafiają na otwarty rachunek powierniczy, z którego deweloper może finansować budowę w miarę postępu robót, stawka wynosi 0,45%. Zaś w przypadku rachunku zamkniętego dla dewelopera do czasu sfinalizowania transakcji – 0,1%.  Na rynku funkcjonują głównie rachunki otwarte. Tak więc w przypadku mieszkania za 500 tys. zł, dodatkowy koszt dla dewelopera z tytułu składki do DFG wynosi 2250 zł.  Nie dziwi więc, że deweloperzy z mieszanymi uczuciami przyjęli to rozwiązanie. Wielu uruchamiało w czerwcu sprzedaż mieszkań, aby „uciec” przed tym obowiązkiem odprowadzania składek do DFG. Jednak od tego czasu sytuacja na rynku diametralnie się zmieniła. Koniunktura pogorszyła się z uwagi m.in. na zapaść na rynku kredytów hipotecznych oraz perturbacje gospodarcze związane z wojną w Ukrainie.

Ekspert GetHome.pl podkreśla, że zakup mieszkań na etapie budowy w sytuacji, gdy inwestycji nie obejmuje nowa ustawa deweloperska, jest obarczony ryzykiem strat. To ryzyko można jednak zminimalizować. Najbezpieczniej jest znaleźć inwestycję, w której deweloper oferuje możliwość wpłacania pieniędzy na zamknięty rachunek powierniczy w banku. Jeśli w trakcie budowy firma ogłosi upadłość, jej klienci odzyskają wszystkie wpłaty.  Natomiast w przypadku rachunku otwartego pechowi klienci nie stracą wszystkiego, ale muszą się liczyć z dodatkowymi wydatkami, które umożliwią ukończenie budowy. W obecnej sytuacji z pewnością zyskuje na znaczeniu doświadczenie, kondycja finansowa i reputacja firm deweloperskich. Ubezpieczenie w DFG stało się zaś atutem. Może on przekonać potencjalnych nabywców mieszkań do ich zakupu na rynku pierwotnym, a nie wtórnym.

Zakup mieszkania od dewelopera jest całkowicie bezpieczny także wówczas, gdy jest już ono gotowe i wystarczy sfinalizować transakcję u notariusza. Z danych BIG DATA RynekPierwotny.pl wynika, że najwięcej gotowych mieszkań jest w ofercie warszawskich, wrocławskich i krakowskich firm deweloperskich.

Oczywiście największy wybór mieszkań jest na wczesnym etapie budowy. Ci, którzy rozważają zakup takiego lokalu bez ubezpieczenia w DFG, powinni dokładnie przeanalizować prospekt informacyjny, który musi doręczyć deweloper. Ten dokument jest kopalnią wiedzy o nim i realizowanej przez niego inwestycji. Np. można się dowiedzieć, czy wcześniej już coś wybudował, czy jest nowicjuszem.

Marek Wielgo podkreśla, że funkcjonowanie w reżimie starej ustawy deweloperskiej będzie możliwe jeszcze przez rok, czyli do 1 lipca 2024 r. Później wszystkich mieszkań będących w ofercie deweloperów będzie dotyczył obowiązek ubezpieczenia w DFG.

Marek Wielgo, ekspert RynekPierwotny.pl i GetHome.pl – portali z ofertami nieruchomości na sprzedaż i wynajem. Na bieżąco analizuje trendy zachodzące na rynku pierwotnym i wtórnym. Wcześniej dziennikarz i redaktor z 30-letnim stażem w dużych redakcjach. 25 lat spędził w dziale gospodarczym „Gazety Wyborczej”, gdzie odpowiadał za cały obszar związany z budownictwem, rynkiem nieruchomości i mieszkalnictwem.

Nowy wskaźnik rozliczeniowy, określający zmienne oprocentowanie kredytów hipotecznych zastąpi obecny WIBOR. Już za kilka dni pojawi się w pierwszej bankowej ofercie. WIRON – bo o nim mowa – ma w sposób bardziej wiarygodny obliczać koszt pożyczonego przez banki pieniądza, co z kolei ma być dobrą zmianą dla klientów. Czy raty oparte na WIRONie istotnie będą niższe niż ze wskaźnikiem WIBOR? Eksperci portalu GetHome.pl postanowili to sprawdzić. 

Już od 26 czerwca klienci ING Banku Śląskiego będą mogli zaciągać kredyty z nową formułą wyliczania rat – zapowiedzieli przedstawiciele banku. Będą one oparte o wskaźnik referencyjny WIRON 1M Stopa Składana. Do tego dochodzi marża kredytowa. Wcześniej słyszeliśmy od Piotra Patkowskiego – wiceministra finansów, że już w połowie roku 3 banki mają mieć w swojej ofercie takie kredyty.  Docelowo WIRON ma zastąpić obecnie obowiązujący wskaźnik WIBOR.  Od 2025 roku ma być jedynym, który będzie służył do wyliczenia rat kredytowych. Dlaczego WIBOR będzie zlikwidowany i zastąpiony WIRONem?

Warsaw Interbank Offered Rate do likwidacji

WIBOR (ang. Warsaw Interbank Offered Rate) jako stopa oprocentowania pożyczek na polskim rynku międzybankowym obowiązuje od lat 90’ ubiegłego wieku. Jest to uśredniona cena, po jakiej banki komercyjne działające w Polsce są gotowe pożyczać sobie pieniądze. Stawka WIBOR jest zmienna. Wysokość wskaźnika – oparta na informacjach banków o proponowanym oprocentowaniu pożyczek innym bankom – publikowana jest codziennie, w dni powszednie, o godzinie 11 w oparciu o tzw. fixing, a więc wyliczenie średniego oprocentowania pożyczek międzybankowych- dokonanego na podstawie informacji przekazanych przez banki komercyjne. WIBOR określa koszt pieniądza, pożyczanego sobie przez banki. Tenże koszt wraz z marżą stanowi również oprocentowanie kredytu hipotecznego, które ma wpisane w umowę klient. Marża bankowa jest stała, natomiast zmienia się WIBOR, co przekłada się na wysokość rat kredytów (chyba, że w grę wchodzi stałe oprocentowanie).

W zależności od tego, jaki rodzaj wskaźnika mamy wpisany w umowę,  raty kredytów będą miały różną wysokość i będą się zmieniać z różną częstotliwością.   Jeśli ktoś ma wpisane w umowie, że na oprocentowanie składa się WIBOR 3M, to aktualizacja jego oprocentowania będzie dokonywana kwartalnie, jeśli w umowie jest WIBOR 6M – oprocentowanie będzie się zmieniać co pół roku.  Funkcjonują również wskaźniki m.in. WIBOR 1M (jednomiesięczny), WIBOR ON (overnight) – następnego dnia rano, WIBOR TN (tomorrow/next) – jednodniowy, WIBOR SW – jednotygodniowy, WIBOR 2W – dwutygodniowy, WIBOR 9M – dziewięciomiesięczny.

WIBOR funkcjonuje od wielu lat, ale od wielu lat mówiło się też o konieczności jego likwidacji. Największą wadą obecnie obowiązującego wskaźnika jest arbitralność i nieprzejrzystość jego ustalania, oraz wątpliwa wiarygodność, w kwestii realnego kosztu pieniądza w transakcjach między bankami. Specjaliści wskazują, że choć teoretycznie wysokość WIBOR powinna być wyliczana na podstawie faktycznych transakcji na rynku międzybankowym, w rzeczywistości często tak się nie dzieje. Banki pozyskują kapitał na akcję kredytową głównie z depozytów swoich klientów. Tak więc fixing, a więc proces ustalania WIBOR-u nie oddaje realnego kosztu pieniądza pożyczanego sobie przez instytucje finansowe. Opiera się jedynie na deklaracjach. W ten sposób banki mogą „pompować” WIBOR.

WIRON na kłopoty

Te właśnie wady ma zlikwidować nowy wskaźnik, a więc WIRON. Podstawowa zmiana dotyczy sposobu wyliczenia kosztu pieniądza międzybankowego. Inaczej niż w przypadku WIBOR-u nowy wskaźnik został oparty nie na pożyczkach a na transakcjach depozytowych między bankami i to takich, które rzeczywiście się odbyły. Mowa o depozytach jednodniowych (overnight). Na podstawie danych o oprocentowaniu dokonanych już transakcji (danych wstecznych) wyliczany jest WIRON. Wskaźnik 1M, 3M, 6M (miesięczny, kwartalny, półroczny) publikuje się z dokładnością do 5 miejsc po przecinku. Wartość WIRON (jak i WIBOR) publikuje administratora indeksu, czyli GPW Benchmark S.A.

Za ile WIRON?

Czy WIRON opłaci się klientom? Dokonajmy symulacji przyjmując wyliczenie dla WIRON 1M stopa składana i WIBOR 1M. Przyjmujemy, że nasz kredytobiorca pożyczył 300 tys. zł, a marża wynosi 2 proc.

W takim wypadku oprocentowanie kredytu opartego na WIBOR wg aktualnych danych wraz z marżą wyniesie  8,85 proc. (6,85 proc. WIBOR plus 2 proc. marży). Rata równa kredytu na 30 lat przy takich paramentach wyniesie 2400 zł.

Zakładając, że kredytobiorca podpisze umowę opartą na WIRONie, wówczas oprocentowanie kredytu będzie kształtować się na poziomie 7,95 proc. (5,95 proc. WIRON 1M stopa składana i 2 proc. marży). W takim scenariuszu rata kredytu będzie o ponad 200 zł niższa, niż z WIBORem. Całkowity koszt  kredytu (raty równe) wyniesie 788 tys. Zł. Przy umowie z WIBORem byłoby to 857 tysięcy, a więc o 70 tysięcy złotych więcej.

Podsumowanie

Wyliczenia wskazują, że WIRON oznacza dobrą zmianę dla kieszeni kredytobiorców, choć wszystko zależy od konkretnych ofert. Należy się jednak spodziewać pozytywnego wpływu nowego wskaźnika na rynek.  Większa liczba kredytów o różnych parametrach daje większą możliwość wyboru, i otwiera dodatkowe drogi do zmiany warunków kredytowania, co finalnie zawsze jest korzystne dla klientów.

Autor: Marcin Moneta, ekspert portalu GetHome.pl

Rynek nieruchomości w Hiszpanii przyciąga coraz więcej Polaków. Inwestycja wzbudza wiele obaw, a wraz z nimi pojawia się pytanie: “jak i gdzie kupić dom w Hiszpanii?”. W tym artykule udzielę Ci odpowiedzi na to pytanie, z perspektywy praktyka życia oraz inwestora w Hiszpanii. 

Szukanie ofert w bazach biur nieruchomości pośredników to zetknięcie się z “czubkiem góry lodowej”. Po tzw. okazje cenowe czy oferty dla wymagających klientów należy sięgnąć poza standardową ofertę. Gdzie zatem szukać takich ogłoszeń? Pozwól, że przedstawię Ci obszary poszukiwań nieruchomości w Hiszpanii.

Portale nieruchomości w Hiszpanii

Internetowe bazy nieruchomości i portale ogłoszeniowe są pełne nieaktualnych ogłoszeń, gdyż ich rolą jest przyciągnięcie klienta do kontaktu z agencją.

Polskie biura nieruchomości w Hiszpanii

Bazy  ogłoszeń biur nieruchomości w Hiszpanii bywają rozbudowane do kilku tysięcy ogłoszeń, jednak podczas przyjazdu okazuje się, że interesujących Klienta nieruchomości pozostało niewiele. Zdarza się, że zainteresowani przylatują, a wybrana oferta została już sprzedana, więc pod presją upływającego czasu wybierają z propozycji aktualnie dostępnych. Nieruchomości, które polskojęzyczne agencje udostępniają swoim rodakom to zaledwie ułamek z tych, które są dostępne na hiszpańskim rynku. 

Zdecydowana większość propozycji polskojęzycznych biur nieruchomości pochodzi z agencji pośredniczących. Wiąże się to z zawyżoną ceną nieruchomości (tzw. prowizja ukryta) – dlatego im więcej pośredników, tym wyższa cena nieruchomości.

Agencje nieruchomości działają na zasadzie sklepu z nieruchomościami – sprzedają, co mają aktualnie w ofercie. Polskie agencje w Hiszpanii rozszerzyły swoje działania o agencje nieruchomości stacjonujące w Polsce.

Agencje lokalne w Hiszpanii

Najciekawsze propozycje pochodzą od miejscowych agencji i właścicieli, ponieważ skupiają się oni na określonej lokalizacji. Umowa agencji z właścicielem interesującej nas nieruchomości gwarantuje dostęp do rzetelnych informacji o ofercie.

Nieruchomości w Hiszpanii na zamówienie

Unikalna nieruchomość nie potrzebuje promocji – wyjątkowe nieruchomości sprzedają się w prywatnych koneksjach. Nieruchomości w pierwszej linii morza czy w prestiżowych lokalizacjach nie czekają na Klienta – to Kupujący oczekuje na ofertę.  Długoletnie relacje z zarządcami wspólnot właścicieli, notariuszami, lokalnymi agencjami i deweloperami dają dostęp do tego typu okazji. Warto oddelegować poszukiwania nieruchomości specjaliście, który będzie trzymał rękę na pulsie oraz zorganizuje dla nas rekonesans nieruchomości w Hiszpanii. Takie rozwiązanie dedykowane jest Klientom, którzy szanują swój czas i cenią sobie indywidualne podejście i opiekę.

Twój kontakt w Hiszpanii

Każdej osobie inwestującej w nieruchomości zależy na bezpieczeństwie. Chcąc je sobie zapewnić powinieneś podjąć współpracę z osobą, której możesz zaufać. Twój “kontakt w branży” powinien być praktykiem rynku, który zapewni Ci wsparcie bez konfliktu interesów pomiędzy stronami. Zapewnij sobie dostęp do wyselekcjonowanych ofert pochodzących bezpośrednio z agencji lokalnych lub od właściciela czy dewelopera.

Dla rzetelnego doradcy najważniejszy będzie Twój cel zakupowy, dlatego zawęzi on selekcję wyszukiwania do konkretnych lokalizacji gwarantujących wynajem zgodny z wymogami licencji turystycznych.

Specjalista wspierający inwestora zagranicznego powinien znać zakres przepisów podatkowych, kryteriów rezydencji pobytowej i podatkowej oraz prawa dziedziczenia w Hiszpanii.

Pamiętaj, że rzetelność osób działających w branży możesz zweryfikować na podstawie rekomendacji i przebiegu ich rozwoju np. na portalu zrzeszających profesjonalistów LinkedIn.

Artykuł przygotowany przez Annę Milewską,
Eksperta Nieruchomości Zagranicznych,
Założycielkę firmy Art-Vida

3 czerwca 2023 w Hotelu Renaissance przy lotnisku Airport Okęcie w Warszawie odbędzie się Ogólnopolskie Forum Inwestorek. Wydarzenie poświęcone jest szybko rosnącej społeczności kobiet aktywnie inwestujących na rynku nieruchomości. To już czwarta edycja forum, w którym weźmie udział ponad 200 Kobiet.

Podczas konferencji na scenie wystąpi kilkunastu prelegentów. Wśród nich znajdą się m.in. inwestorki, pośredniczki, trenerki technik sprzedaży, deweloperzy oraz radcy prawni. Opowiedzą oni m.in. o tym, jak skutecznie inwestować i pomnażać kapitał dzięki nieruchomościom, jakie trendy panują na rynku najmu, które elementy są kluczowe w obrocie nieruchomościami, a także, dlaczego warto inwestować w domy i mieszkania m.in. w Hiszpanii czy na Dominikanie. Poza tym uczestnicy konferencji będą mieli możliwość wysłuchania prelekcji dotyczących inwestycji m.in. w metale szlachetne, rynki kapitałowe czy farmy fotowoltaiczne.

– Ideą Forum jest zrzeszenie w jednym miejscu zarówno wytrawnych, jak i początkujących inwestorek oraz profesjonalistek bezpośrednio związanych z branżą, w celu wymiany kontaktów, wzajemnej inspiracji, tworzenia wzorców i przekazywania wiedzy –  mówi Olga Marciniak, jedna z organizatorek wydarzenia. – Hasłem przewodnim są oczywiście nieruchomości, ale uczestniczki to przede wszystkim niesamowite, silne kobiety, które inwestują w siebie, co świetnie pokazały poprzednie edycje naszego wydarzenia – dodaje.

Organizatorem konferencji jest portal Inwestorki.pl, którego właścicielkami są Olga Marciniak oraz Katarzyna Dziubałka. Patronatem medialnym konferencją objął m.in. portal RynekPIerwotny.pl, magazyn Strefa Nieruchomości, Comparic.pl, Fashionbiznes.pl, Inwestorrealestateexpert.pl, Portfelpolaka.pl, Targi Mieszkań i Domów oraz agencja Prime Time PR.

Więcej informacji na temat konferencji na stronie: https://www.inwestorki.pl/forum/.

31 maja i 1 czerwca 2023 r. w The Bridge Wroclaw MGallery Hotel Collection odbędzie się XVI Smart City Forum. Wydarzenie dwa razy do roku gromadzi włodarzy miast, specjalistów administracji samorządowej oraz prezesów i kadrę zarządzającą firm działających w obszarze smart city, którzy spotykają się, aby podsumować aktualne strategie, działania i trendy w funkcjonowaniu i rozwoju inteligentnych miast.

Rozpoczęcie najbliżej edycji Smart City Forum stanowić będzie Szczyt Włodarzy Miast – debata poświęcona najważniejszym wyzwaniom stojącym przed miastami w 2023 r. Prelegenci porozmawiają m.in. o sytuacji gospodarczej z perspektywy samorządów, ekonomii współdzielenia oraz przeciwdziałaniach zadłużeniu i nierówności regionalnej. Ważnym tematem będzie także współpraca w kontekście realizacji koncepcji smart city. Eksperci poruszą zagadnienia związane z modelami współpracy z biznesem stosowane w inteligentnych miastach, budowanie strategii smart city, współpracy samorządu i organizacji pozarządowych w zakresie tworzenia polityk publicznych oraz o pozanormatywnym pozyskiwaniu środków dla samorządów.

Przedmiotem kolejnej debaty będzie Open Data, będąca paliwem do rozwoju nowoczesnych miast. Omówione zostaną takie tematy jak m.in. analiza danych miejskich, tworzenia nowych usług i aplikacji na bazie danych, zastosowanie AI w mieście oraz edukacja w zakresie zagrożeń i samoświadomość samorządów. Podczas debaty Eko miasto i smart środowisko pojawią się zagadnienia dotyczące trendów technologicznych dla green cities, potencjału otwartych danych i ich zastosowania w eko mieście, finansowania zielonej transformacji oraz smart buildingu, w tym reurbanizacja architektury i termomodernizacja.

Dzień drugi wyłoni tematy związane z transformacją energetyczną miast smart. Eksperci pochylą się m.in. nad kwestią efektów ekonomicznych i energetycznych kryzysu energetycznego, optymalizacji układów pomiarowych, neutralności klimatycznej miast do 2050 r. w ramach realizacji Europejskiego Zielonego Ładu, strategii oszczędności na przyszłość i przyspieszenia budowy OZE. Nie zabraknie komentarza na temat monitoringu i analityki wody w mieście oraz zarządzania gospodarką wodną.

Następnie akcent zostanie przeniesiony na małe miasta i gminy. Prelegenci przeanalizują tematy z zakresu Smart City 4.0, adaptacji smart rozwiązań i generowania oszczędności w mniejszych gminach, model otwartych innowacji, inwestycje w rozwój infrastruktury teleinformatycznej oraz inteligentne rolnictwo. Rozważone zostaną również zagadnienia związane z przyszłością transportu – ekologiczne formy transportu, digital twin i IoT w transporcie, wyzwania związane z inwestycjami w infrastrukturę ładowania pojazdów, wykorzystanie wodoru w transporcie, smart parking i mobilne płatności. Zwieńczeniem wydarzenia będzie debata Cyfrowy obywatel – człowiek w mieście, podczas której omówione zostaną kwestie dotyczące bezpieczeństwa płatności dla seniorów i dzieci, budżetów partycypacyjnych, roli Urban-labów i inkubatorów przedsiębiorczości miejskiej oraz opieki zdrowotnej i senioralnej.

W gronie prelegentów Smart City Forum wystąpią m.in.:

• Jacek Sutryk, Honorowy Przewodniczący Rady Programowej, Prezydent Miasta Wrocławia
• Krzysztof Żuk, Prezydent Miasta Lublina
• Jacek Jaśkowiak, Prezydent Miasta Poznania
• Jacek Karnowski, Prezydent Miasta Sopotu
• Krzysztof Matyjaszczyk, Prezydent Miasta Częstochowy
• Małgorzata Mańka-Szulik, Prezydentka Miasta Zabrza
• Krystyna Danilecka-Wojewódzka, Prezydentka Miasta Słupska
• Beata Moskal-Słaniewska, Prezydentka Miasta Świdnicy
• Katarzyna Gruszecka-Spychała, Wiceprezydentka Miasta Gdyni
• Jerzy Muzyk, Wiceprezydent Miasta Krakowa ds. Zrównoważonego Rozwoju
• Małgorzata Ciechomska, Marketing & Sales Director of IoT and Smart Cities, Orange
• Levente Tóth, Założyciel & CEO, Urbaniqe
• Mariusz Kołkowski, Dyrektor ds. Rozwoju biznesu ITS, Sprint
• Dominik Machalica, Sales BI Department Manager, BPX
• Tomasz Turczynowicz, CEO, Smart Factor
• Joanna Erdman, Prezes Zarządu, Fundacja Polska Bezgotówkowa
• Bartosz Marciniak, Członek Zarządu, Smarte
• Robert Solnica, Head of Sales Department Market Holding & Power Industry, T-Mobile Polska

Smart City Forum tworzy przestrzeń do wymiany opinii i doświadczeń między przedstawicielami samorządów, biznesu i środowisk akademickich. Wydarzenie skierowane jest do wszystkich osób zainteresowanych tematyką miast inteligentnych w Polsce i na świecie.

Kongres jest realizowany w ramach działalności MMC Polska organizującej prestiżowe kongresy, konferencje, warsztaty i szkolenia biznesowe dedykowane kadrze menedżerskiej oraz zarządom firm. Więcej na www.mmcpolska.pl.

Najnowszy raport Pracowni Finansowej przygotowany został pod hasłem transformacji inwestycyjnej. Co ona oznacza dla rynku nieruchomości i jakie wyzwania stawia przed inwestorami? Odpowiada Tomasz Wiśniewski, prezes Pracowni Finansowej, jednej z największych firm inwestowania crowdfundingowego w Polsce.

Pracownia Finansowa jest głównie kojarzona z inwestycjami w odnawialne źródła energii. Co spowodowało, że w ofercie znalazły się również inwestycje w nieruchomości?

Pierwszy powód to taki, że nieruchomości są, podobnie jak OZE, doskonałym nośnikiem wartości, wpisującym się w definicję realnej wartości. Spółka, do której dołączają inwestorzy, posiada materialne aktywa, które są jednocześnie zabezpieczeniem projektu inwestycyjnego. W obu przypadkach przedmiotem inwestycji jest budowa z zamiarem wygenerowania zysku. Nieruchomości charakteryzują się też od lat bardzo wysokim poziomem bezpieczeństwa. Projekty te mają też inny charakter niż OZE – nie przewidują wieloletniej corocznej wypłaty dywidend, lecz budowę i sprzedaż domów, po czym następuje zwrot kapitału i wypłata zysku. Dlatego, dla dywersyfikacji i zwiększenia możliwości wyboru, daliśmy możliwość dołączania do tego typu projektów inwestorom w systemie crowdfundingowym.

Z jakimi wyzwaniami mierzą się obecnie inwestorzy na rynku nieruchomości?

Inwestorzy często narzekają na problemy, z którymi borykają się przy tradycyjnym modelu inwestowania w nieruchomości – na wynajem. Należą do nich kłopoty z najemcami, brak możliwości skutecznego zweryfikowania ich wiarygodności, konieczność dokonywania napraw i ponoszone w związku z tym koszty. Właściciel nieruchomości musi też nadążać za zmieniającymi się przepisami księgowymi (w ostatnim roku nawet kilkukrotnie) oraz budowlanymi – np. wprowadzenie certyfikatów energetycznych. Wynajem generuje też relatywnie niskie stopy zwrotu, a wynajęcie agencji do obsługi nieruchomości jeszcze je pomniejsza. Samodzielna obsługa najmu jest czasochłonna i wiąże się z pokonywaniem powyższych trudności i ogranicza możliwości rozbudowy portfela zabierając czas właścicielowi.

Podobnie jest w przypadku budowy własnych nieruchomości w celu ich sprzedaży z zyskiem. Samodzielne prowadzenie projektów tego typu to bardziej biznes niż inwestycja pasywna. Wiąże się z ogromnymi nakładami czasowymi ze strony inwestora, a początkujący najczęściej popełniają masę błędów, które zmniejszają stopę zwrotu. To nienajlepsza opcja dla osób, które chcą pomnażać nadwyżki wygenerowane we własnym biznesie, który nadal ma potencjał rozwoju, bo zabierałaby czas i odciągała uwagę inwestora od tego w czym już osiąga sukcesy.

To w jakie konkretnie nieruchomości inwestować, żeby zarobić?

Naszym złotym środkiem jest inwestowanie w projekty deweloperskie, które wypełniają pewną lukę na rynku, nieobsługiwaną przez masowych deweloperów, dlatego niezależnie od mechanizmów rynkowych jest na nie stały popyt. Konsekwentnie w grupie INWE realizowane są inwestycje w domy jednorodzinne o podwyższonym standardzie, z własnym ogródkiem, w obrębie aglomeracji miejskich. Przeznaczone są one dla zamożniejszych nabywców, którzy chcą wygodnie żyć i mieć dostęp do wszystkich atrakcji i infrastruktury transportowej. To grupa docelowa, która nabywane nieruchomości finansuje najczęściej gotówkowo. Udział w tego typu projektach może przynieść inwestorom zysk na poziomie ponad 20%.

Dlaczego inwestor miałby wybrać crowdfunding nieruchomości?

Główne zalety inwestowania w nieruchomości w systemie crowdfundingowym z Pracownią Finansową, to możliwość uzyskiwania dodatkowego dochodu w sposób pasywny, ale też brak ryzyka związanego z finansowaniem bankowym, co podnosi bezpieczeństwo inwestycji. W crowdfundingu, wnosząc określony kapitał zostaje się wspólnikiem, czyli pośrednio współwłaścicielem gruntu, istniejących na nim obiektów oraz innych wartości materialnych i niematerialnych spółki. Inwestor otrzymuje raporty i ma podgląd do postępów w inwestycji w aplikacji mobilnej. Inwestycja jest dla niego w pełni pasywna, bo realizacją projektu zajmuje się doświadczony partner branżowy, wybrany przez INWE. Wspólnota interesów z organizatorami inwestycji sprawia, że inwestor może być spokojny, że będzie ona zrealizowana w jak najbardziej efektywny sposób. Po sprzedaży lokali inwestor wychodzi ze spółki, odzyskując zainwestowane środki oraz udział w zysku wygenerowanym przez projekt.  Niski próg wejścia pozwala na dostęp do projektów drobniejszym inwestorom i większą dywersyfikację portfela, co również wpływa na podniesienie poziomu bezpieczeństwa. Crowdfunding daje także możliwość inwestowania w projekty deweloperskie osobom, które nie posiadają wiedzy eksperckiej, ani doświadczenia w tej dziedzinie.

Zapraszamy do zapoznania się Raportem ‘Transformacja Inwestycyjna 2023’

Podczas wydarzenia organizowanego m.in. pod patronatem Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, a także UN Global Compact Network Poland, wybitni eksperci ze świata nauki oraz biznesu będą toczyć dyskusje na temat wdrożenia i realizacji celów zrównoważonego rozwoju w kontekście działań globalnych jak również podejmowania lokalnych inicjatyw.

Podczas 2 dni dyskusji panelowych poruszymy następujące zagadnienia:

Dzień 1

Panel 1: Po dobrej stronie mocy – odpowiedzialni w biznesie

Moderatorem będzie Dr hab. Bolesław Rok, Profesor Akademii Leona Koźmińskiego, Katedra Przedsiębiorczości i Etyki w Biznesie.  Udział w dyskusji wezmą: Teresa Aldea, Kierowniczka ds. zrównoważonego rozwoju, Carlsberg Polska, Krzysztofa Bełz, Menadżerka ds. Partnerstw Zrównoważonego Rozwoju, Coca-Cola HBC Polska i Kraje Bałtyckie, Agnieszka Łyczak-Szymczyk, Sustainability Manager, BASF Polska, Katarzyna Ochman, Director, Safety, Health & Environment, AstraZeneca Pharma Poland, Magdalena Olborska, ESG Manager, Samsung Electronics Polska, Filip Orliński, Dyrektor Biura Strategii Korporacyjnej i Projektów Strategicznych, InPost, Aleksandra Robaszkiewicz, Head of Corporate Communications and CSR, Lidl Polska.

Panel 2: Zrównoważone rolnictwo i produkcja żywności

Moderatorem będzie Prof. dr hab. Marian Podstawka, Profesor Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, Członek Komitetu Nauk Ekonomicznych Polskiej Akademii Nauk, Członek Rady ds. Rolnictwa i Obszarów Wiejskich przy Prezydencie RP.  Udział w dyskusji wezmą: Dr. inż. Andrzej Gantner, Wiceprezes Zarządu, Dyrektor Generalny Polskiej Federacji Producentów Żywności Związku Pracodawców, Wiesław Hałucha, Prezes Zarządu, Alventa, Marcin Jakub Kruczyński, Dyrektor Generalny, Foss Polska, Marta Tworek, Koordynatorka ds. Zrównoważonego Rozwoju, Smithfield Polska, Izabela Wawerek, Dyrektorka ds. Zrównoważonego Biznesu, Syngenta Polska.

Panel 3: Neutralność klimatyczna dzięki innowacjom

Moderatorem będzie Dr inż. Artur Pollak, Prezes Zarządu, APA Group. Udział w dyskusji wezmą: Dominika Bagińska-Chyłek, ESG Manager, Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Organizacji i Zarządzania w Przemyśle „ORGMASZ”, Dariusz Jasak, Prezes Zarządu, Seen Technologie, Anna Kułach, Prezes Zarządu, CFO, E.ON Foton, Piotr Maciak, Prezes Zarządu, Nordkalk i Członek Zarządu Grupy Nordkalk odpowiedzialny za Region Centralnej Europy, Dr inż. Konrad Ptasiński, Rzecznik patentowy, JWP Rzecznicy Patentowi, Marcin Ujejski, Prezes Zarządu, Blue Timber, Prezes Spółki Giełdowej BeLeaf.

Panel 4: Mental health and wellbeing organizacji

Moderatorem będzie Prof. Rafał Ohme, CEO, Digital Emotions. Udział w dyskusji wezmą: Dr n. hum. Daria Biechowska, Psycholog, adiunkt na Wydziale Psychologii w Sopocie Uniwersytetu SWPS oraz Dyrektor Regionalny Centrów Psychologii i Rozwoju Fractal Concept, Katarzyna Duzinkiewicz, Director People Experience, Pfizer Polska, Mariola Pilas-Kołodziej, Dyrektor Centrów Medycznych Harmonia, LUX MED, Weronika Ławniczak, Pomysłodawczyni i CEO Instytutu Zdrowia i Urody Holispace w Warszawie, Janusz Szulik, Prezes Zarządu spółek TU INTER Polska i TU INTER-ŻYCIE Polska.

Dzień 2

Panel 1: Zielone inwestycje i źródła ich finansowania

Moderatorem będzie Dr Szymon Sikorski, Pełnomocnik, Asystent Rektora Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie. Udział w dyskusji wezmą: Jarosław Broda, Członek Zarządu, Baltic Power grupa Orlen, Andrzej Bułka, Prezes Zarządu, Fracht FWO Polska, Ewa Mochocka, Associate Partner, Lider Doradztwa w zakresie Pozyskania Finansowania i Restrukturyzacji (Capital & Debt Advisory), Zespół Strategii i Transakcji, EY Polska, Andrzej Zduńczyk, Dyrektor Rynku Instytucji Finansowych, BIK.

Panel 2: Zielona cyfryzacja

Moderatorem będzie Dr hab. Rafał Mrówka, Profesor w Katedrze Teorii Zarządzania, Dyrektor Biura Programów MBA w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. Udział w dyskusji wezmą: Tomasz Dziki, Wiceprezes Zarządu, Współwłaściciel, Britenet, Dariusz Kwieciński, Prezes Zarządu, Fujitsu, Jens Lovejus, Regional Director, SoftwareONE, Dr hab. inż. Tomasz Nasiłowski, Założyciel, Prezes Zarządu, InPhoTech.

Panel 3: Gospodarka cyrkularna

Moderatorem będzie Prof. dr hab. inż. Krzysztof Pikoń, Profesor na Wydziale Inżynierii Środowiska i Energetyki Politechniki Śląskiej, kierownik Katedry Technologii i Urządzeń Zagospodarowania Odpadów. Udział w dyskusji wezmą: Robert Chciuk, Dyrektor, Departament Gospodarki Odpadami, Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Dariusz Jasak, Prezes Zarządu, Seen Technologie, Andrzej Losor, Członek Zarządu, Dyrektor Rozwoju Sprzedaży i Marketingu, Górażdże Cement, Michał Mikołajczyk, Prokurent, Dyrektor ds. sprzedaży i marketingu, Rekopol Organizacja Odzysku Opakowań, Grzegorz Skrzypczak, Prezes Zarządu, ElektroEko.

W konferencji uczestniczą przedstawiciele firm z wielu sektorów gospodarki, a także liczne organizacje rządowe, organizacje non-profit oraz przedstawiciele uczelni akademickich.

Oprócz dyskusji panelowych swoje przemówienia wygłoszą goście specjalni m.in:

Kamil Wyszkowski – Przedstawiciel Krajowy, Dyrektor Wykonawczy UN Global Compact Network Poland, Przedstawiciel UNOPS w Polsce

oraz

Prof. dr hab. Witold M. Orłowski – Profesor nauk ekonomicznych, Profesor Akademii Finansów i Biznesu Vistula i Szkoły Biznesu Politechniki Warszawskiej, Główny doradca ekonomiczny PwC Polska

Swoją obecność na konferencji potwierdziły m.in. firmy, takie jak Pfizer, AstraZeneca, Animex, Be Leaf, Carlsberg Polska, Dassault Systemes, Samsung.

“Sustainable Economy Summit” to unikatowe wydarzenie, które wyznacza nowe szlaki rozwoju uwzględniającego wartości biznesowe połączone z odpowiedzialnością za dobro planety. Pokazujemy liderów zmian i możliwości zmniejszenia negatywnego wpływu działalności biznesowej na środowisko. Wydarzenie stanowi doskonałą okazję do nawiązania kontaktów biznesowych oraz wymiany wiedzy i doświadczeń.

Zwieńczeniem konferencji będzie wieczorna gala rozdania nagród „Diamenty Sustainable Economy” podczas której nagrodzone zostaną spółki i przedsiębiorcy, którzy realizują inwestycje zgodnie z najwyższymi standardami środowiskowymi i społecznymi.

Strona internetowa wydarzenia:

https://executiveclub.pl/sustainable-economy-summit/

Nie może Ciebie zabraknąć!

Rejestracja na konferencje:

https://executiveclub.pl/rejestracja-ses/

W dobie kryzysu i zmieniającego się otoczenia dostęp do wiedzy ekspertów oraz budowanie relacji w gronie doświadczonych inwestorów mogą zadecydować o sukcesie inwestycji w nieruchomości. Jeśli chcesz mieć dostęp do ekskluzywnej wiedzy i nadążyć za zamianami, nie może Cię zabraknąć na konferencji Forum Świadomych Inwestorów – wydarzeniu, które Strefa Nieruchomości- Magazyn Inwestora objął patronatem medialnym.

16 września w hotelu Airport w Warszawie odbędzie się konferencja Forum Świadomych Inwestorów w Nieruchomości. Organizator konferencji, Kuba Karliński, za cel postawił sobie podniesienie kompetencji uczestników i wniesienie nowego spojrzenia na to, co dzieje się aktualnie na rynku. To wyjątkowe wydarzenie w branży, gdzie w jednym miejscu spotkają się eksperci ze świata nieruchomości oraz praktycy inwestowania, aby wymienić się doświadczeniami i kontaktami. Zaproszeni do współtworzenia prelegenci to osoby świadome, że rozwój, wiedza i kontakty to kluczowe czynniki skutecznego inwestowania. Bilety na konferencję oraz pełne informacje dotyczące wydarzenia dostępne są na stronie inwestorium.pl.

Podczas konferencji prelegenci podejmą ważne aktualnie tematy i przedstawią swoje spojrzenie na różne aspekty rynku. W trakcie wystąpień poruszony zostanie temat inwestycji w niepewnych czasach. Nie zabraknie również cieszącego się dużą popularnością: szerokiego spojrzenia na inwestycje za granicą (m.in. w Hiszpanii oraz Dominikanie). Słuchacze będą mieli okazję poznać skuteczne i mniej znane sposoby na wynajem nieruchomości oraz dowiedzieć się, jak radzić sobie w trudnych sytuacjach w negocjowaniu transakcji. Wśród tematów omówionych znajdą się również niezbędne kwestie podatkowe związane z inwestycjami w nieruchomości. Znani eksperci przedstawią swoje doświadczenia deweloperskie, w tym sposoby pozyskiwania finansowania od inwestorów oraz wykorzystywania szans na rynku. Na konferencji nie zabraknie panelu dyskusyjnego, podczas którego zostaną przedyskutowane różne sposoby wykorzystywania szans i unikania ryzyka w inwestycjach nieruchomościowych.

Na Forum Świadomych Inwestorów w Nieruchomości wystąpią uznane osobistości ze świata nieruchomości:

• Marek Zmysłowski – inwestor i założyciel Samana Group budującej miasteczko na Dominikanie;
• Elżbieta Liberda – radca prawny i znany szkoleniowiec;
• Grzegorz Grabowski – założyciel i współwłaściciel kancelarii księgowo-podatkowej Wynajmistrz.pl;
• Mariusz Stężały – inwestor, przedsiębiorca i szkoleniowiec specjalizujący się w kwaterach pracowniczych;
• Dawid Gutkowski – przedsiębiorca, deweloper, inwestor i właściciel biura nieruchomości działającego m.in. w Hiszpanii;
• Wojtek Woźniczka – nagradzany trener sprzedaży i autor bestsellera „Negocjuj! Czyli jak zwyciężać w codziennych sytuacjach”;
• Jerzy Sempowicz – specjalista od wynajdywania inwestycyjnych perełek, prowadzący szkolenia z zaawansowanych metod pozyskiwania i obsługi trudnych nieruchomości;
• Marcin Matusiak – opiekun Inwestora na Rynku Nieruchomości z bogatym doświadczeniem w inwestowaniu
• Kuba Karliński – przedsiębiorca, deweloper, autor książki „Zarabiajmy na nieruchomościach”, autor podcastu Inwestorium.

Po wypełnionej po brzegi części merytorycznej uczestnicy wezmą udział w wieczornej kolacji połączonej z bankietem, gdzie będą mogli kontynuować rozmowy i nawiązać kontakty z innymi inwestorami w mniej formalnej atmosferze. Dodatkowo, istnieje także możliwość odbycia spotkania mentoringowego oraz wystawienia stoiska.

Warto zauważyć, że aktualnie trwa promocja cenowa, która obowiązuje do 31 maja 2023 roku. Dlatego też, osoby, które planują uczestniczyć w tym wyjątkowym wydarzeniu zachęcamy do szybszej rezerwacji i zakupu biletu w korzystnej cenie na stronie inwestorium.pl.